Konstytucje portugalskie
Konstytucje portugalskie gwarantowały prawo do edukacji i pomocy społecznej. od 1933 r. charakter antyliberalny konstytucji i ustanawia prawo do pracy, do ochrony rodziny do edukacji i do kultury.U Francuzów doszło do decentralizacji, ale samorządy się nie sprawdziły, wprowadzili katalog praw człowieka i po 2 latach się z tego wycofali :P znieśli niewolnictwo, ale później ją przywrócono. Francja: Bunt niewolników w koloniach; wydano dekret o rozstrzygnięciach dotyczących czasu pracy ( w Paryżu max.
10h a poza Paryżem 11h).1848 r konstytucja II republiki francuskiej: rodzina, porządek publiczny i własność to podstawa. Gwarantowała wolność pracy, przemysłu, bezpłatne nauczanie, kształcenie zawodowe oraz równość między pracodawcą a pracobiorcą, ta równość miała być realizowana poprzez instytucje ubezpieczeniowe i kredytowe, rolnicze i dobrowolne stowarzyszenia. Opieka państwa nad niedołężnymi i bezdomnymi dziećmi. Konstytucja cesarska 1852 r. potwierdza prawo do nauki na poziomie podstawowym oraz państwo się zobowiązywało do tworzenia szkół wyższych. Ustawy dla ubogich gwarantowały ludziom którzy byli bez środków POMOC, dostarczali ją w parafiach. Każdy kto biedny potępiany moralnie (nierób, leń), represyjny charakter ustaw. Odpowiedzialność indywidualna obowiązuje do dziś. Niemniej jednak rozwinęło się w Anglii prawo do ochrony pracy i zdrowia. 1990 r. pierwsze urzędy pracy.1911 r. później niż w Niemczech